Utrecht,
25
juni
2014
|
08:00
Europe/Amsterdam

Dieet kan verstoorde ontwikkeling voorkomen

Verband tussen hersen- en darmproblemen aangetoond

Promotieonderzoek van Caroline de Theije van de Universiteit Utrecht laat een overtuigend verband zien tussen darmproblemen en afwijkingen in de hersenen. Zo ontdekte zij dat bij muizen die autistisch gedrag vertonen, ook de werking van de darmen is verstoord. Andersom blijkt een activatie van het immuunsysteem in de darmen gepaard te gaan met veranderingen in de hersenen en afwijkingen in het gedrag. Een dieet met speciale voedingsstoffen kan darmproblemen en afwijkend gedrag voorkomen. Caroline de Theije promoveert op 25 juni.

Caroline de TheijeKinderen met autisme hebben relatief vaak darmproblemen, maar over de vraag of er daadwerkelijk sprake is van een relatie tussen de darmen en de hersenen bij autisme, waren onderzoekers het tot nu toe niet eens. Met haar promotieonderzoek laat Caroline de Theije nu overtuigend zien dat dit verband er bij muizen inderdaad is én dat het mogelijk is met een dieet processen in de hersenen te beïnvloeden. "Wij denken dat de interactie tussen de darmen en de hersenen ook voor mensen van belang is, maar om dat hard te kunnen maken is nog veel vervolgonderzoek nodig", benadrukt co-promotor dr. Aletta Kraneveld.

Autistisch gedrag
In het eerste deel van haar onderzoek toont De Theije aan dat mannelijke muizen die autistisch gedrag vertonen een ontsteking hebben in de dunne darm. Ook is de samenstelling van de bacteriepopulaties in hun darmen (de microbiota) veranderd. Deze afwijkingen in de microbiota komen overeen met de afwijking die bij veel autistische kinderen gevonden is.

Voedselallergie
In vervolgstudies onderzocht De Theije of darm-herseninteracties ook optreden als het immuunsysteem in de darmen geactiveerd wordt door een voedselallergie. Dit bleek inderdaad het geval. Muizen die voedsel kregen waarvoor ze allergisch waren, gedroegen zich minder sociaal, vertoonden meer repetitief gedrag en hadden minder leervermogen. Dit ging gepaard met veranderingen in hersengebieden die relevant zijn voor sociaal gedrag.

Dieet
Daarnaast onderzocht De Theije het effect van een dieet, gegeven tijdens de zwangerschap en in de eerste periode na de geboorte van de muizen die autistisch gedrag vertonen. Het dieet bevatte specifieke voedingsstoffen die bevorderlijk zijn voor zowel het immuunsysteem in de darmen als het centrale zenuwstelsel. De nakomelingen die het dieet hadden gekregen, hadden geen darmproblemen en vertoonden geen gedrag dat lijkt op autisme. Een vergelijkbaar effect werd gevonden op het verstoorde gedrag van muizen met een voedselallergie.

Mogelijke verklaring
Het onderzoek van De Theije levert een mogelijke wetenschappelijke verklaring voor de relatie tussen autisme-gerelateerde gedragsveranderingen en darmproblemen. In de darmen en hersenen van de muizen die autistisch gedrag vertonen, blijken namelijk ook de concentraties van bepaalde neurotransmitters af te wijken. Neurotransmitters, zoals serotonine en dopamine, spelen een belangrijke rol in de hersenen bij sociaal en emotioneel gedrag en in de darmen bij bijvoorbeeld het reguleren van ontstekingen.

"Mogelijk gaat bij deze muizen met aan autisme gerelateerde gedrag afwijkingen tijdens hun ontwikkeling iets mis in de productie en afbraak van deze neurotransmitters. Dit leidt dan tot afwijkingen in zowel de hersenen als de darmen", licht De Theije toe. "Kennelijk kunnen bepaalde voedingsstoffen dit probleem deels voorkomen."

Promotie
Caroline de Theije promoveert op 25 juni om 16.15 uur in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht op het proefschrift ‘Neuroimmunomodulation of the young brain’. Promotoren zijn prof. dr. Johan Garssen en prof. dr. Berend Olivier, co-promotoren dr. Aletta Kraneveld en dr. Mechiel Korte, allen van het departement Farmaceutische Wetenschappen van de Universiteit Utrecht.

Dit onderzoek is onder meer gefinancierd door de Universiteit Utrecht en Nutricia Research.

Life Sciences
Dit onderzoek sluit nauw aan bij het strategische onderzoeksthema Life Sciences van de Universiteit Utrecht, onder het subthema Public Health. Dit bundelt het onderzoek naar infectieziekten en het immuunsysteem, hart- en vaatziekten, voeding en gezondheid en translational neurosciences. De focus ligt op infecties en immuniteit en de belangrijke rol van de eigen microbiota voor de gezondheid van mens en dier.
 

 

In de media

Reacties 1 - 20 (27)
Het bericht is verzonden, deze zal worden geplaatst na goedkeuring.
Cherry Schaffels- ten Hove
03
October
2016
Ik heb twee kleinkinderen met autisme (en nog andere afwijkingen) dus ben ik zeer geïnteresseerd in dit onderzoek. Ik zou alleen heel graag willen weten wat voor soort dieet er dan gevolgd moet worden om die darmen van kinderen met autisme beter te laten werken.
Vindt het zeker knap dat je dit allemaal onderzocht hebt en wens je veel succes in de toekomst.
Henriëtte Bekkers
03
September
2016
De moeite waard om te lezen; zeker ook de commentaren van privé-personen onderaan het artikel.
Donja
06
August
2016
Mijn man is overleden aan een hersentumor. Hiervoor heeft hij diverse malen hele hoge koorts gehad. Zijn leven hing aan zijden draad. Uiteindelijk was een darmbacterie de veroorzaker. Ben ervan overtuigd dat dit ook de tumor in zijn hersenen veroorzaakt heeft. Je darmen zijn het enige orgaan die in verbinding staan met je hersenen. Hoop dat mijn vermoeden ooit nog een keer bewezen wordt. Succes met verder onderzoek.
Marijntje Antonis
21
October
2015
Exorfinenvrij eten heeft een positief effect op de hersenen/ neurotransmitters.In mijn praktijk zie ik goede resultaten met exorfinenvrij dieet ( granen, caseïne en soja vrij). uiteraard ookm suiker en e -nummers vrij,Aanvullend test ik supplementen op maat uit die de endorfine aanmaak kunnen herstellen en kijk ik naar tekorten aan vitamines, mineralen en overig.Zo kom ik veelal een tekort tegen aan jodium , omega 3 en DPPIV enzym ( dit enzym breekt exorfinen af)meer info : balans-balans@outlook.com
Nancy
02
June
2015
Ben al 38 jaar Crohn-patiënt en sinds 2 jaar heb ik mijn darmen onder controle. Geen granen meer voor mij, glutenvrij eten en veel problemen zijn opgelost. Daar heb ik 36 jaar op moeten wachten en dan nog zelf moeten ontdekken.Zelfs toen ik het vertelde tegen specialisten of reageerde op een onderzoek van het UZ werd ik genegeerd.Maar ja, wie ben ik?!?!Medicijnvrij en glutenvrij, ik heb eindelijk terug een leven!
Bianca
01
June
2015
Caroline wat ben ik blij met je onderzoek want het verklaart heel veel. Ik ben geboren met luie darmen die nooit hebben gesnapt dat wat er in gaat, er ook weer uit moet. Altijd al een natuurlijke weerstand op bepaalde (darmstimulerende) voedingsmiddelen en/of combinaties gehad. Maar als kind moest ik eten wat goed en gezond was dus kreeg ik allergische reacties. Als puber moest ik darmstimulerende dieten volgen maar daar reageerden ze spastisch op. Depressieve buien en hoofd- en buikpijn aanvallen kwamen regelmatig voor. Pijnstillers werken alleen als ik ook een opwekkend middel inneem (coffeine,, efedrine, de overige kan ik niet tegen). Dat heeft iets te maken met mijn neurotransmitters. Kortom, ik hoor mijn hele leven al dat ze niets kunnen vinden; ik ben dus gezond. Waar ik zelf achter ben gekomen is dat ik een gluten intollerantie heb en prima functioneer met 1x per dag een lichte kruiden (laxeer)thee, van tijd tot tijd een opwekkend middel gebruik zonder dat mijn bloeddruk (60/90) en hartslag stijgt (65 p.m.) stijgt of er andere bijverschijnselen optreden en de gluten in de gaten houd. Verder luister ik goed naar de behoefte van mijn lijf.Ik ben geen autist maar heb wel licht autistische trekjes is mij opgevallen in de loop van jaren.
Mery
29
May
2015
Blij dat het nu duidelijk beschreven staat. Als mijn hoofd niet goed voelt dan voel ik een 'seintje' gaan richting mijn darmen met gevolg diarree. Dokter zegt: nooit van gehoord. Maar het is wel zo. Ik heb dit zojuist nog verteld bij chiropractor.
Christ
09
May
2015
Ik weet van mijn vrouw, die migraine patiënt is, dat zij net als anderen (met migraine) in haar jeugd vaak last had van veel buikpijn voordat de migraine zich openbaarde. Ligt hier ook een relatie tussen darm- en hersenproblemen?
Kathy
06
May
2015
ik kan me hier zo boos over maken.Nederland moet zo nodig overal in voorop lopen. Geen slechte afwijking. Maar nu eens naar andere landen kijken hoe ze daar met de gezondheid ( o.a. Kanker) omgaan en hoe veel verder ze daar al zijn, neeee dat kan niet. Daar zijn teveel eigen belangen mee gemoeid. En wat moeten ze met al die pharmaseutische bedrijven met al hun voorraden medicijnen en de regering met het financiële eigenbelang.Carolien ik wens Jou heel veel succes met je onderzoek.
Kate
06
May
2015
Ik heb al mijn hele leven darmklachten en het werd afgedaan als pds (zoals alles waarvoor ze geen duidelijke verklaring hebben) terwijl ik niet de symptomen van pds heb. Daarnaast heb ik de diagnose add en depressie. Omdat ik door de voorgeschreven medicatie meer klachten kreeg zowel lichamelijk als geestelijk ben ik gaan experimenteren met mijn voedsel (na het lezen van vele boeken) Ik ben nu bijna een jaar pijnvrij en vrijwel alle add/depressie klachten zijn verdwenen. Mooi dus om te zien dat het wetenschappelijk onderbouwd kan worden tegenwoordig en ik hoop dat er nog veel meer onderzoek naar gedaan zal worden!
margaret
05
May
2015
Link darmen en Parkinson wordt ook al gelegd...
Wout
04
May
2015
Beste Caroline,Een mooi onderzoek met betrekking tot autisme en darmontsteking. Misschien de oorzaak van de aandoening,die tot op heden niet helemaal bekend is. Geopperd is dat er een relatie is met allergie.melkeiwit is zo 'n boosdoener en anderen zuivel van de koe. Gluten intolerantie kan natuurlijk ookeen oorzaak zijn. Ook interessant kan het onderzoek zijn voor andere hersenziekte. Veel succes met de verdere studie.
Ket
02
May
2015
Goed dat deze informatie nu eindelijk ook in Nederland bekend word, alleen jammer dat er in Nederland geen forum is waar mensen hun ervaringen kunnen uitwisselen over het dieet van autistische kinden.Wat de Nederlandse gezondheidszorg bied en de speciale peuterspeelzalen/scholen bieden, konden wij niet accepteren voor ons kind, omdat er in Nederland geen oplossing was zijn wij verder gaan zoekenWij moesten op buitenlandse sites informatie zoeken over dit onderwerp en waren blij dat er toch een uitweg was, er waren genoeg verhalen over kinderen die met een glutenvrij caseinevrij dieet veel beter werden en soms helemaal gezond.Voor ons is het dieet zelf niet zo moeilijk, maar wel de socialen acceptatie en de erkenning van artsen e.d. dat de vooruitgangen van ons kind komen door het dieet.Voor ouders die meer willen weten over dit onderwerp raad ik aan het boek: Children With Starving Brains: A Medical Treatment Guide for Autism Spectrum Disorder.
Marina
25
September
2014
Fijn en dank voor dit onderzoek!Vanuit mijn begeleidingspraktijk kijken wij met de ouders altijd naar voeding en darmproblematiek en pas dan naar gedrag. Nu kan ik mijn visie ook enigszins wetenschappelijk ondersteunen. Succes Caroline, met verdere onderzoeken! Verband is er zeker!!!
Angela Verhaar Herruer
24
September
2014
beste Caroline,Onze dochter 12 heeft haar hele leven diarree en heel vaak pijn in haar buik.Ze heeft ass en ADHD en is zwak begaafdWe hebben met haar het RET dieet gedaan die hielp iets maar ze werd daar heel down van we kende haar niet meer terug en school ook niet.Elja is een vrolijk gelukkig meisje die alle mensen en dieren gelukkig wil zien Ben erg benieuwd naar U aanpak ik hoop er meer van te horen Ik wil graag mijn meisje helpen Kinderarts huisarts en een gewone diëtiste weten er geen raad meeLieve groetjes Angela moeder van Elja
Ria Bosman
24
September
2014
Hallo Caroline,Fijn dat na jaren van vermoedens e.e.a. helder wordt! Als moeder van 2 tieners met Coeliakie en ruim 30 jaar werkzaam in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, heb ik te veel gehoord om die samenhang als toeval af te doen..SUC6 met alles en maak het zoveel mogelijk bekend.. media, de NCV. enz. Vervolgstudies en onderzoek zijn hard nodig..Met vriendelijke groet,Ria Bosman
Astrid
24
September
2014
O ja, zeker weten. Leeftijdsgenootje van onze tweede was ontzettend autistisch, ruim 15 jaar geleden. Op de basisschool mocht er nog een prullenbak verplaatst zijn, sliep pop bv de hele nacht niet. Haar moeder maakte zich ontzettend zorgen over de toekomst. Ze zou van school af moeten, pienter genoeg, maar... Hoe zou zij ooit..... Doordat jonger broertje met andere klachten, glutenvrij ging eten, zij ook, en werkelijk, een compleet ander kind, 'normaal kind' was het gevolg. Echt een soort van 'wonder'verhaal. Dus fijn dat je hierop bent gepromoveerd. Gefeliciteerd.
Jeroen de Haas
22
September
2014
Geachte mevrouw De Theije,Van harte gefeliciteerd met de promotie! Ik adviseer al enkele jaren ouders van kinderen met autisme over hun voeding en zie in de meeste gevallen behoorlijke verbeteringen (w.o. mijn eigen zoon). Ik ben u zeer dankbaar dat u dit verband hebt onderzocht!Met vriendelijke groeten,Jeroen de Haasorthomoleculair therapeut MBOG
Natasja Meersman
22
September
2014
Mijn zoon van 10 heeft sinds geboorte een gluten/tarweintolerantie, hij heeft in het wkz een glutenprovocatie en bioptie gehad maar daar kwam geen Coeliakie uit. Hij is 2 jaar geleden gediagnostiseerd met klassiek autisme. Wij merken een heel duidelijk verschil in gedrag als hij gluten binnen krijgt, hij heeft dan ook lichamelijke klachten met name diarree . Maar de gedragsveranderingen zijn ook opmerkelijk. Helaas is mijn zoon zo gevoelig dat hij ook reageert op tarwederivaten, wat zijn dieet vrij beperkt maakt. Er wordt gelukkig steeds meer belend over gluten intoleranties en Autisme http://newsroom.cumc.columbia.edu/blog/2013/06/20/elevated-gluten-antibodies-found-in-children-with-autism/ onlangs las ik dit onderzoek. Mochten er ooit onderzoeken in Nederland komen dan hoor ik daar graag van. Vr Groet Natasja
Bri
21
September
2014
Heel herkenbaar. Ik hoop dat er snel nog meer en bruikbare informatie komt.
Deel deze release